Help, mijn baas is een aap... (13/08/2005)

Niet echt hoor... ik zou het althans nooit luidop prediken of uitdragen...

Bovenstaande schijnbaar expliciete doch uiterst onopzettelijke stoot onder de gordel ten opzichte van mijn directe chef verwijst in eerste instantie naar de titel van het eerste boek, uitgebracht door bioloog Patrick van Veen, die met apemanagement een nieuw begrip hoopt te lanceren in het marketingwereldje. In dit boek – of ik het nu moet catalogeren onder biologieboek, dierenboek, marketingliteratuur of sprookjesboek - beschrijft deze gewezen projectmanager uit Nederland mijn gedrag en dat van mijn collega's op de werkvloer en hij durft onze gedragingen te spiegelen aan die van apen, dit alles in de veronderstelling dat ons sociaal gedrag en dus ook dat van de apen het uitgangspunt is voor het oplossen van problemen in iedere organisatie.

Dat mijn sociaal gedrag verankerd ligt in mijn genen, dat is een apert, duidelijk en onmiskenbaar feit. Dat de mens blijkbaar 98 % ( !) van zijn genen deelt met die van de chimpansees, gorilla's, bonobo's wanderoes, Boliviaanse doodskopaapjes en andere apensoorten, daar schrok ik me een apenhoedje van. Maar nog confronterender is de stelling van Patrick van Veen dat het observeren van apen mij zou kunnen helpen mijn collega's, boven- & ondergeschikten te begrijpen. Omdat het bestuderen van ons eigen gedrag te lastig is en daarom vermeden moet worden, stelt Van Veen voor dat we ons spiegelen aan sociale groepen die vergelijkbaar gedrag vertonen. Zijn er dan afgezien van de apen geen andere sociale groepen waarmee wij ons kunnen vergelijken, vraag ik me dan hopeloos en zonder uitzicht op een gunstiger antwoord af? Een aantal van zijn vergelijkingen gaat, volgens mijn bescheiden en modeste mening, echter meer dan mank en geeft mij alvast stof tot zeer dubbelzinning ofte ambigu nadenken...

Bij de wanderoes en Indische makaken bijvoorbeeld genieten de wijfjesapen met een baby aan de borst tijdelijk een hogere plaats in de hiërarchie. Een baby op de borst wordt bij onze verre voorouders, als we de resultaten van talrijke observatieoefeningen mogen geloven tenminste, als statussymbool beschouwd. Groot was mijn vreugde bij het lezen van dit heuglijk nieuws, want voorwaar ik ben zwanger en aldus klaar om te genieten van een hogere plaats in de hiërarchie binnen het bedrijf alwaar ik doorgaans zonder dergelijk statussymbool mijn dagen slijt. Of ik mijn borst al dan niet ontbloot moet presenteren om collega's van mijn tijdelijk hogere rang te overtuigen, laat ik hierbij liever nog even in het spreekwoordelijke midden. Uit jaloezie zullen mijn collega's trachten mijn kind af te nemen, zo word ik gewaarschuwd. Erger nog, mijn baas zal het taferaal slechts vanop afstand gadeslaan en pas ingrijpen als het echt uit de hand loopt. Opnieuw groter werd mijn vreugde bij het lezen dat de baby op de borst bij apenvrouwen vergeleken wordt met een eigen parkeerplaats of laptop in het bedrijfsleven. Mijn beha kon ik dus netjes aanhouden en mijn blouse dichtgeknoopt. De idee dat mijn collega's, als ik de vergelijking dus doortrek, azen op mijn laptop of parkeerplaats stemt me echter minstens even onrustig... Feit is dat ik geen apen hoef te bestuderen om te weten dat je met collega's geen vijanden nodig hebt.

Dat een manager essentiële informatie mist om goed leiding te geven, indien hij het gedrag van zijn collega's niet kan lezen, daar ga ik mee akkoord. Dat ik daarom Chimpansees of gorilla's moet gaan bestuderen, laat ik liever nog even buiten beschouwing, evenals het feit of mijn baas nu al dan niet een aap is, al was het maar om professionele redenen...

Lesley Arens

terug